Over / Netwerk
Netwerk
Niemand redt een bij in z’n eentje.
RefuBees werkt met ecologen, botanici, ontwerpers, gemeenten en bewoners in Nederland en Duitsland. Zij leveren kennis, kritiek en soms een plek voor een totem. Hier vertellen ze waarom ze meedoen.

Sinds de jaren 1980 richt zich het werk van Hans Kalliwoda op de integratie van toeschouwers in kunstwerken, installaties en interventies.
Lees het hele verhaal
Sinds de jaren 1980 richt zich het werk van Hans Kalliwoda op de integratie van toeschouwers in kunstwerken, installaties en interventies. Zijn conceptuele kunst is tentoongesteld in tal van galeries, musea en openbare ruimtes van Kaapstad tot San Francisco.
In de afgelopen 25 jaar is Hans actief betrokken geweest bij kunst/wetenschapsprojecten, waarbij hij samenwerkte met tal van ingenieurs en wetenschappers. Van 2000 tot 2005 was hij een pionier op het gebied van faculteitsoverstijgende samenwerking op het gebied van duurzaamheidsvraagstukken aan de TU Delft. Later, tussen 2013 en 2017, nam hij deel aan het PhDArts-programma aan de Universiteit Leiden.
Deze ervaringen hebben hem tot een uitzonderlijke expert gemaakt als het gaat om het orkestreren en leiden van complexe interdisciplinaire samenwerkingen, zowel in de academische wereld als daarbuiten.
Als co-directeur van het TuDelft Urban Ecology and EcoCities Lab vormt Kalliwoda momenteel een consortium van academici en professionals om in internationale samenwerking nieuwe methoden te ontwikkelen om stedelijke centra om te vormen tot natuurreservaten voor bestuivers.
Zijn pioniersgeest en zijn interventieprojecten hebben hem de rol opgeleverd van een avant-garde kunstenaar die het onmogelijke mogelijk maakt. Met zijn interactieve kunst en symbiotische avonturen brengt Kalliwoda romantiek en utopie naar de realiteit van het heden.
Foto: Videostill door Frank Theijs

Wolfgang Weisser staat aan het hoofd van de leerstoel Terrestrische Ecologie binnen de afdeling Life Science Systems van de Technische Universiteit van München.
Lees het hele verhaal
Wolfgang Weisser staat aan het hoofd van de leerstoel Terrestrische Ecologie binnen de afdeling Life Science Systems van de Technische Universiteit van München. Zijn onderzoek richt zich op de gecompliceerde ecologische interacties tussen organismen en de verstrekkende effecten van deze interacties op populaties, gemeenschappen en ecosystemen. Zijn belangrijkste focus ligt op het onderzoeken van de effecten van door de mens veroorzaakte veranderingen in landgebruik op de biodiversiteit en het ontwikkelen van strategieën voor duurzaam landbeheer. De onderzoeksmethodologie omvat uitgebreid veldwerk en gebruikt insecten als belangrijke modelorganismen.
Wetenschap, Kunst en Maatschappij. Steun voor het project BeeTotem for RefuBees
Hij stelt: "Het bestrijden van insectensterfte is een dringende zorg die zowel wetenschappelijk onderzoek als maatschappelijk discours vereist. De combinatie van soortenbescherming, wetenschap en kunst is een krachtige katalysator voor het bevorderen van verregaande maatschappelijke discussies. Daarom steun ik van harte het project BeeTotem for RefuBees, dat zich richt op wilde bijen, een onderwerp dat de collectieve interesse van de samenleving heeft gewekt.
Innovatieve casestudy. pedagogische impact en wetenschappelijke evaluatie
Deze innovatieve casestudy heeft het potentieel om tal van voordelen voor de samenleving op te leveren, waaronder educatieve implicaties op scholen. In samenwerking met de Technische Universiteit van München zal de effectiviteit van de maatregelen wetenschappelijk worden geëvalueerd, rekening houdend met verschillende beïnvloedende factoren zoals locatie, bestaande biotoopconnectiviteit en soortspecifieke kenmerken. Het grote aantal geplande herhalingsproeven maakt statistisch robuuste uitspraken mogelijk over het bieden van alternatieve habitats voor wilde bijen en de bijbehorende overwegingen.
Foto: U. Benz/TUM

Koos Biesmeijer is wetenschappelijk directeur van Naturalis, het Nederlandse natuurmuseum in Leiden.
Lees het hele verhaal
Koos Biesmeijer is wetenschappelijk directeur van Naturalis, het Nederlandse natuurmuseum in Leiden. Daarnaast werd hij geëerd met de titel van hoogleraar Natuurlijk Kapitaal in Leiden, een bewijs van zijn inzet voor verantwoordelijkheid voor het milieu. In nauwe samenwerking met wetenschappelijke en maatschappelijke partners zet hij zich in voor het verbeteren van het Nederlandse landschap om bestuivers beter te ondersteunen en biodiversiteit op grote schaal te bevorderen.
Hij speelde een centrale rol in de grote openbare tentoonstellingsceremonie van de BeeTotem op de Admiralengracht in Amsterdam door het evenement officieel te openen. In zijn toespraak tot het publiek deed hij een opmerkelijke uitspraak: "Dit is het meest exquise bijenhotel dat ik ooit ben tegengekomen, en ik moet zeggen dat de BeeTotem echt indrukwekkend is. Het onderstreept het beginsel dat we met elkaar verbonden zijn en dat het onze gemeenschappelijke verantwoordelijkheid is, met name voor toekomstige generaties, om ervoor te zorgen dat we deze wereld in een betere staat achterlaten dan we hem aantroffen.
'Ik ben ontzettend enthousiast over het bijentotem project en hoop dat we bij Naturalis de mogelijkheid vinden voor een soortgelijke actie’.
Afbeelding: MacSiersImaging

Onze samenwerking met Arie Koster begon in 2014 en omvatte een breed scala aan joint ventures.
Lees het hele verhaal
Onze samenwerking met Arie Koster begon in 2014 en omvatte een breed scala aan joint ventures. Zijn betrokkenheid is cruciaal geweest, want hij heeft ons waardevolle begeleiding gegeven, van de zorgvuldige kwaliteitscontrole van onze bijenhotels tot de strategische positionering van BeeTotems. In het bijzonder heeft Arie Koster ons genereus toestemming gegeven om zijn fotografische werken te gebruiken voor onze website, afkomstig uit zijn omvangrijke en prachtige publicatie 'Plantenvademecum voor wilde bijen, vlinders en biodiversiteit in tuinen'.
Daarnaast heeft de gemeente Amsterdam Arie Koster al twee keer – in 2000 en 2015 – gevraagd om uitgebreid onderzoek en onderzoek te doen naar wilde bijen in het kader van groenbeheer in de stad. Vooruitkijkend hopen we dat deze vruchtbare samenwerking zich in 2024 zal uitbreiden naar verder onderzoek voor Amsterdam.
Afbeelding: in het Future Pollination Lab op de FAB City Campus in 2016

In zijn rol als wetenschappelijk directeur van de Botanische Tuin van de TU Delft hield Bob Ursem een overtuigende speech bij de inhuldiging van de BeeTotem aan de…
Lees het hele verhaal
In zijn rol als wetenschappelijk directeur van de Botanische Tuin van de TU Delft hield Bob Ursem een overtuigende speech bij de inhuldiging van de BeeTotem aan de Palmgracht in hartje Amsterdam. Zijn boodschap was beknopt en indrukwekkend, dus hier is een fragment eruit: 'Dames en heren, in wat voor wereld komen we terecht als bijen en hommels niet meer kunnen vliegen? Een beangstigend vooruitzicht wanneer de biodiversiteit zo dramatisch afneemt dat er letterlijk een leegte om ons heen ontstaat.
Ik was in China, in Wuhan, waar je kon ervaren dat er geen vogels, geen insecten, geen sprinkhanen in de lucht te zien waren, het hele landschap was verworden tot een volledig diervrije, biodiversiteitsvrije woestijn. Een spook, denk ik... Gelukkig is dit vandaag de dag nog ondenkbaar in Nederland, maar we gaan er snel naartoe, misschien onbedoeld.
Je kunt er echt iets aan doen. En daarmee richt ik me nu tot iedereen persoonlijk.
Het prachtige project van BeeTotems verzacht dit probleem zelfs.
Met Beetotems for RefuBees zie je al snel mooie voorbeelden van een bijenvoertotem en een bijenhotel. Planten worden geplant in een kustplant, die allemaal veel nectar en stuifmeel leveren voor wilde bijen en hommels.
Dit zijn speciaal geselecteerde planten die ook nog eens grote hoeveelheden nectar en stuifmeel leveren die precies goed zijn voor alle specifieke groepen bijen en hommels. Veel wilde bijen en hommels zijn gespecialiseerd in bepaalde soorten en zijn daarom gebonden aan bepaalde geschikte bloemsoorten. In de diverse BeeTotems zijn daarom ook zeer verschillende soorten bloeiende planten te zien, zodat een breed scala aan biedt genoeg en de juiste hoeveelheid voedsel voor iedereen.
Zou je denken. Ik heb ook een tuin of een balkon vol bloeiende planten. Dus waarom heb ik überhaupt een BeeTotem nodig?
De sierplanten in je tuin of balkon komen meestal uit het tuincentrum en worden geselecteerd en gekweekt op hun kleurrijke, grote bloemen, maar leveren weinig tot geen nectar en zijn dus geen voedselplanten voor bijen en hommels.
Er zijn maar weinig plantenveredelaars in Nederland die gespecialiseerd zijn in nectar- en stuifmeelproducerende planten voor vliegende insecten. Als onderdeel van dit project wordt dit aspect meegenomen in de totems door samen te werken met kwekerijen zoals Kruydthoeck en de Hessenhof.
Wanneer we overal in de stad BeeTotems gaan opzetten, helpen we de biodiversiteit van bijen en hommels te verbeteren. Ze kunnen de voedselketen verder uitbreiden. Er zullen dan meer insectenetende vogels en vleermuizen zijn, en er zal minder overlast zijn van insecten die zich voeden met bloed, zoals muggen. Kortom, een veel betere omgeving voor de dieren en je welzijn in je directe omgeving.'
Foto: Rodolfo Vejar

Matthijs Schouten is een vooraanstaand Nederlands ecoloog en filosoof die lange tijd voor Staatsbosbeheer heeft gewerkt.
Lees het hele verhaal
Matthijs Schouten is een vooraanstaand Nederlands ecoloog en filosoof die lange tijd voor Staatsbosbeheer heeft gewerkt. Tegelijkertijd nam hij de rol van universitair hoofddocent Ecologie en Filosofie van Natuurherstel op zich bij de leerstoelgroep Natuurbeheer en Plantenecologie van Wageningen University. Hij is ook hoogleraar natuur- en landschapsbehoud aan de Universiteit van Cork in Ierland.
Matthijs Schouten raakte tijdens het proefschrift van Hans Kalliwoda betrokken bij de stad als natuurgebied en startte als extra promotor voor deze onderzoeksinspanningen. Gedeelde intellectuele verkenningen doorkruisten vaak een gelaagd terrein, waarbij met name diepgaande thema's als de verwevenheid van mens en natuur aan de orde kwamen. In deze boeiende discussies werden de disciplines ecologie, filosofie en kunst gecombineerd.
Door zijn adviserende rollen bij diverse vooraanstaande instituten en organisaties is Matthijs veelvuldig geraadpleegd door het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (RWS) als adviseur. Dankzij zijn bemiddeling ontstond de mogelijkheid om samen te werken met het project Pollination Lab, dat vervolgens uitgroeide tot een uiterst vruchtbare samenwerking.
Foto: Tedx Apeldoorn

Nico Tillie staat aan het hoofd van het Laboratorium voor Stedelijke Ecologie en Ecocities aan de Technische Universiteit Delft en is Research Associate in Urban Ecology…
Lees het hele verhaal
Nico Tillie staat aan het hoofd van het Laboratorium voor Stedelijke Ecologie en Ecocities aan de Technische Universiteit Delft en is Research Associate in Urban Ecology en hoogleraar bij de afdeling Landschapsarchitectuur. Tot voor kort was hij voor Solideo lid van het Raadgevend Comité voor het Initiatief Duurzame Ontwikkeling voor de Olympische Spelen van Parijs 2024. Momenteel is hij lid van de Wetenschappelijke Adviesraad van Dutch Greenlabel.
Hij is ook vice-president van de World Council on City Data en Senior Fellow bij het Global Cities Institute van de Universiteit van Toronto in Canada. Opmerkelijke bijdragen zijn onder meer het voorzitten van de World Ecocities Summit 2022 in Rotterdam, een belangrijk evenement over duurzame stedelijke ontwikkeling.
Afbeelding: MacSiersImaging

Met een masterdiploma in werktuigbouwkunde ligt zijn professionele focus op het gecompliceerde veld van kwantumonderzoek, waar hij werkt als testingenieur in een…
Lees het hele verhaal
Met een masterdiploma in werktuigbouwkunde ligt zijn professionele focus op het gecompliceerde veld van kwantumonderzoek, waar hij werkt als testingenieur in een duurzame omgeving. Naast zijn hoofdbezigheid is hij actief betrokken bij veelzijdige kwesties zoals klimaatbescherming, behoud van biodiversiteit en de invoering van circulaire praktijken in overeenstemming met de doelstellingen van de Europese Unie.
Sinds 2020 houdt hij de wilde bijenpopulaties op de TUDelft en omgeving nauwlettend in de gaten en speelt hij een belangrijke rol bij het uitvoeren van casestudies op de campus.
Afbeelding: onbekend

Jolanda Maas is hoogleraar aan de Faculteit Gedrags- en Bewegingswetenschappen met een focus op Klinische Psychologie aan het Amsterdam Universitair Medisch Centrum…
Lees het hele verhaal
Jolanda Maas is hoogleraar aan de Faculteit Gedrags- en Bewegingswetenschappen met een focus op Klinische Psychologie aan het Amsterdam Universitair Medisch Centrum (VUmc) bij de afdeling Volksgezondheid en Arbeidsgeneeskunde en was in 2014 een belangrijke gast op ons symposium 'Stad als Natuurgebied'. Deze eerste bijeenkomst markeerde het begin van een duurzaam partnerschap, aangezien de daaropvolgende bijeenkomsten de gedeelde inzet voor het verkennen van verschillende onderzoeksrichtingen en het bevorderen van gezamenlijke inspanningen verder versterkten.
Jolanda Maas heeft altijd al affiniteit gehad met de natuur, want toen ze jonger was, bezocht ze vaak met haar ouders allerlei groene ruimtes. Dit bracht haar ertoe haar proefschrift te schrijven over "vitamine G" (groene ruimten als vitamine). In haar proefschrift keek ze naar de relatie tussen de hoeveelheid groen in de woonomgeving en gezondheid. Het onderwerp was in die tijd erg vooruitstrevend, want toen ze in 2005 begon met onderzoek, waren er slechts twee gepubliceerde studies over het onderwerp.
Fragment uit het artikel van Caterina Fagiolari op https://moss.amsterdam/2023/07/25/interview-with-jolanda-maas/
Beeld: Jolanda Maas op het symposium 2014 / Ruth Hoek

Rosa werkt als PhD-kandidaat in het Urban Ecology Design lab aan de Technische Universiteit van Delft.
Lees het hele verhaal
Rosa werkt als PhD-kandidaat in het Urban Ecology Design lab aan de Technische Universiteit van Delft. In haar onderzoek richt Rosa zich op het transformatieve ontwerp van Nederlandse (industriële) bedrijfsterreinen. Haar onderzoek, gericht op multifunctionaliteit, draagt bij aan de nationale ambitie om deze terreinen te transformeren naar gezonde, natuur-inclusieve en multifunctionele werkplekken van de toekomst.
Ze begon in het Urban Ecology Design laboratorium na afstuderen cum laude van de Urbanism Master track aan de Technische Universiteit van Delft met haar onderzoeksproject Urban Arid Green. Met betrekking tot droog klimaat is ze lid van het validatiepanel van het Ecocity Marokko-programma.
Tijdens haar studie startte ze Wolveprent om te werken aan unieke ontwerpprojecten zoals het Greening NEOM project.
Naast haar werk doet ze vrijwilligerswerk voor Africa Wood Grow om bij te dragen aan de herbebossing in Kenia door lokale gemeenschappen in staat te stellen.

In onze zoektocht om een interdisciplinair team van specialisten samen te stellen om werkmethodologieën te bedenken voor het implementeren van een onderzoeksproject dat…
Lees het hele verhaal
In onze zoektocht om een interdisciplinair team van specialisten samen te stellen om werkmethodologieën te bedenken voor het implementeren van een onderzoeksproject dat moet fungeren als een blauwdruk die kan worden uitgerold in andere Europese steden, ontmoetten we Hade Dorst op haar werkplek bij TNO in Den Haag. Ze is onderzoeker en adviseur bij TNO Vector, Centrum voor Maatschappelijke Innovatie en Strategie.
Wij raakten ons bewust van haar passie voor sectoroverschrijdend en geïntegreerd bestuur en besluitvorming door het aanpakken en overwinnen van maatschappelijke uitdagingen en structurele belemmeringen om fysieke ruimtelijke transformaties mogelijk te maken. In het kader van stedelijke duurzaamheidstransities heeft ze een achtergrond in (stedelijke) geografie en duurzaamheidstransities, waarbij ze structurele omstandigheden onthult die stedelijke natuur gebaseerde oplossingen in de weg staan. Binnen het soort onderzoek dat we uitvoeren is er misschien een interface die barrières doorbreekt en toegang creëert tot de 'juiste mensen' waar ze achteraan denkt, zoals bankiers die investeringsbeslissingen nemen, poortwachters bij grote projectontwikkelingsmaatschappijen en hoge ambtenaren bij ministeries. Toen we onze zaak uiteenzetten, bood ze haar samenwerking aan en zou deel gaan uitmaken van het consortium.
Aangezien mensen het primaire 'aandeel van de natuur' vormen in het Antropoceen, vooral in een stedelijk kader, kun je uitdagingen beter contextualiseren in een socio-ecologisch perspectief, dat smeekt om aanvullende input vanuit kennisgebieden als sociologie en psychologie, maar dit is voor een andere blog.

Ontmoeting met Caspar Hallmann. Netwerkdoelen en ondersteuning voor…
Lees het hele verhaal
Ontmoeting met Caspar Hallmann. Netwerkdoelen en ondersteuning voor RefuBees
In het voorjaar van 2023 bezochten we Caspar Hallmann van de Radbout Universiteit in Nijmegen, vlakbij de Duitse grens. Ons doel was om onze netwerkintenties te bespreken met een verzoek om ondersteuning voor de initiatieven RefuBee en Stad als Natuurreservaat.
Tijdens onze ontmoeting vertelde Caspar ons dat zijn onderzoek, benadrukt in een persbericht van Reuters, de aanzet gaf om een viraal fenomeen te worden. Naast het rapport van 2018 (Hallmann-rapport, hieronder gelinkt), waarschuwen wetenschappers al lang voor dit rapport voor de tekenen van biodiversiteitsverlies en ineenstorting van ecosystemen. Wat zouden de cijfers zijn als we in de jaren zestig waren begonnen met meten? Helaas is er geen oplossing voor de onderliggende oorzaken zoals egoïsme, hebzucht en gebrek aan empathie.
De alarmerende achteruitgang van insecten. oorzaken en gevolgen
Ondanks de honderden petities die de afgelopen tien jaar door mensen zijn ondertekend, is er geen verschuiving geweest van de 'business as usual'-benadering in plattelandsgebieden. Sinds het begin van zijn studie in 1990 is in 27 jaar tijd een significante afname van 75 procent van de biomassa van vliegende insecten in beschermde gebieden waargenomen. Als deze trend zich voortzet, kan deze tegen 2030 maar liefst 99 procent bereiken. In sommige Chinese provincies worden appelbomen al handmatig bestoven met borstels vanwege het gebrek aan insecten, vooral bestuivers.
De Nederlandse bioloog en schrijver Midas Dekkers verwoordde het goed: 'Insecten, vooral bestuivers, spelen een cruciale rol omdat ze de basis vormen van de voedselketen'.
Tekening: Schloriz

Zijn kantoor is gevestigd in het Natuurhistorisch Museum in Salzburg, maar de beste plek om hem te ontmoeten is tijdens een wandeling langs de oevers van de Donau…
Lees het hele verhaal
Zijn kantoor is gevestigd in het Natuurhistorisch Museum in Salzburg, maar de beste plek om hem te ontmoeten is tijdens een wandeling langs de oevers van de Donau tijdens het hoogseizoen van de bestuivers, of misschien 's avonds laat in een traditionele biertuin. Zijn expertisegebied is de wilde bijen van Oostenrijk en de hommels van de wereld, met een bijzondere focus op bestuivingsecologie in natuurlijke en agrarische landschappen. Deze expertise omvat een uitgebreide collectie fotomateriaal en een repertoire aan lezingen als lid van de Oostenrijkse Wilde Bijenraad.
In een kranteninterview van 3 oktober 2022 met de titel 'Insect Extinction: A Perennial Issue in Vorarlberg' werd ingegaan op de precaire situatie van wilde bijen en het algemene probleem van insectensterfte. Aan de hand van verschillende vragen gaf bioloog en wilde bijenexpert Johann Neumayer inzicht in de onderliggende oorzaken. Hier is een fragment:
Wat kan iedereen privé doen om bijen te ondersteunen? Wie eigenaar is van een stuk grond - inclusief een balkon met bloembakken - moet zich richten op diversiteit in plaats van uniformiteit. Diversiteit wordt in eerste instantie door veel mensen als rommelig en chaotisch ervaren. De natuur is in zekere zin een wilde puinhoop - maar geen varkensstal. Wij, als samenleving, hebben eigenaardige schoonheidsidealen ontwikkeld die ver van de natuur af staan. Idealiter zou de tuin schoon en opgeruimd moeten zijn. Maar dat werkt ecologisch niet. Hier is een paradigmaverschuiving nodig, maar die zal niet van de ene op de andere dag gebeuren.
Hebben we die tijd nog?
Als het om biodiversiteit gaat, moeten we nu alles uit de kast halen om positieve verandering te bewerkstelligen. Er zijn al enkele goede campagnes, zoals het initiatief "Blooming Vorarlberg". In de stad Salzburg is de openbare ruimte ingericht als een weide en niet langer als een gazon. Er is dringend behoefte aan gebieden voor biodiversiteit.
Bron https://www.krone.at/2521659
Afbeelding: Hans Kalliwoda

Bernhard Hoiss is het centrale aanspreekpunt bij de Beierse Academie voor Natuurbehoud en Landschapsbehoud (ANL) voor zoölogische vragen en zoölogische soortenkennis met…
Lees het hele verhaal
Bernhard Hoiss is het centrale aanspreekpunt bij de Beierse Academie voor Natuurbehoud en Landschapsbehoud (ANL) voor zoölogische vragen en zoölogische soortenkennis met een focus op wilde bijen, vogels en zweefvliegen.
Het hoofdkantoor van de ANL bevindt zich in de buurt van de stad Burghausen, direct aan de oevers van de rivier de Salzach. Het onderwerp en de inhoud van het komende internationale symposium in Raitenhaslach is een soort 'thuiswedstrijd' voor hem en zijn team, omdat het samenvalt met zijn dagelijkse aandachtspunten en specialisaties.
Dankzij zijn uitgebreide netwerk is de samenwerking met andere professionals zeer waardevol gebleken en zijn er tal van mogelijkheden voor joint ventures ontstaan.
Afbeelding: Hans Kalliwoda

Inleiding:. Bezoek aan de botanische tuin…
Lees het hele verhaal
Inleiding: . Bezoek aan de botanische tuin München/Nymphenburg
De taak om het uitsterven van het volledige spectrum van bestuiverssoorten te voorkomen, is een uitdaging die het best wordt begrepen door mensen die betrokken zijn bij de exploitatie van botanische tuinen. Bob Ursem heeft zorgvuldig een uitgebreid netwerk van contacten opgebouwd binnen de wereldwijde botanische tuingemeenschap door zijn leidende rol in verschillende botanische tuinen en zijn ambtstermijn als voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Botanische Tuinen. In zijn hoedanigheid van naaste medewerker en adviseur van ons initiatief, dat tot doel heeft methoden te ontwikkelen om deze uitstervingscrisis tegen te gaan, faciliteerde hij een introductie in de Botanische Tuin München/Nymphenburg. Dit bezoek vond plaats op een kille dag in februari 2023.
Expert Talks. Diversiteit van wilde bijen in München
Onze ontmoeting in deze botanische tuin was bijzonder verhelderend, omdat we twee gerespecteerde experts ontmoetten, Andreas Gröger en Andreas Fleischmann, die respectievelijk gespecialiseerd zijn in flora- en bestuivingsbiologie. Het belangrijkste doel van dit bezoek was niet alleen om meer steun te krijgen voor de visie en inhoud van ons komende driedaagse symposium getiteld "Devising Urban Conditions to Host the RefuBees", maar ook om hen te betrekken bij de vroege stadia van programmering en contentontwikkeling.
Innovatieve concepten. wijken voor bijen in de stad
Tijdens onze gesprekken met hen bleek dat er in München zo'n 230 verschillende soorten wilde bijen zijn. Dit resulteerde in een nieuw concept: het vooruitzicht om het stadslandschap op te delen in verschillende wijken, elk afgestemd op de specifieke behoeften van één bijensoort. In het geval van München zou deze innovatieve aanpak mogelijk alle 230 van deze unieke soorten binnen de stadsgrenzen herbergen.
Afbeelding: Stilstaand beeld van de video in de hal van de botanische tuin in München/Nymphenburg. Foto hieronder met Andreas Gröger en Andreas Fleischmann

We hadden de eer een uitnodiging te ontvangen voor een lobbybezoek aan het Beierse deelstaatparlement ten gunste van wilde bijen en biodiversiteit.
Lees het hele verhaal
We hadden de eer een uitnodiging te ontvangen voor een lobbybezoek aan het Beierse deelstaatparlement ten gunste van wilde bijen en biodiversiteit. In de tweede sessie hadden we de gelegenheid om een diepgaand gesprek te hebben met Christian Hierneis. Naast zijn werk als lid van het deelstaatparlement is hij directeur van de Bund Nature Conservation Foundation en voorzitter van de raad van bestuur van de Bund Naturschutz in München. Met ongeveer 660.000 leden en sponsors in het hele land is de Bund Naturschutz een belangrijke milieuorganisatie in Duitsland.
Christian Hierneis nam het initiatief om ons samen te brengen met Dr. Christine Margraf, de specialist in wilde bijen van de organisatie. Onze ontmoeting vond plaats in februari 2023 in het Natuurbeschermingscentrum van München, waar we met succes samenwerkingen hebben besproken. De focus lag op het Raitenhaslach Symposium en de strategische stappen die nodig zijn voor de uitvoering van een uitgebreid proefproject in München.
Afbeelding: onbekend

In onze zoektocht naar Europa's meest geavanceerde 3D-scanfaciliteit kwamen we de afdeling Ecologische Netwerken van de Technische Universiteit van Darmstadt tegen.
Lees het hele verhaal
In onze zoektocht naar Europa's meest geavanceerde 3D-scanfaciliteit kwamen we de afdeling Ecologische Netwerken van de Technische Universiteit van Darmstadt tegen. We hebben prompt een afspraak ingepland met Michael om ons concept van de Stad als (tijdelijk) Natuurreservaat en de BeeTotem voor RefuBees voor te stellen aan een aantal onderzoekers van de afdeling. De reacties waren overwegend positief, met een groot enthousiasme voor onze ideeën.
Tijdens onze discussies suggereerden sommige onderzoekers dat de term ‘Totemisme’ misschien niet ideaal is in Duitstalige gemeenschappen vanwege de potentieel misleidende connotatie van het eerste deel van het woord ‘Tot’, wat ‘dood’ betekent in het Duits. Ze waren bang dat het verkeerd zou kunnen worden geïnterpreteerd als esoterisch of New Age, wat niet veel steun zou opleveren. Niettemin was onze brainstormsessie die volgde op de presentatie gevuld met zowel gelach als waardevolle inzichten. We ontvingen talloze creatieve ideeën en suggesties om ons concept in lokale wijken te implementeren.
De 3D-scanapparatuur die wordt gebruikt voor het vastleggen van de ingewikkelde details van de bijenspecimens is afkomstig van een onderscheidende non-profitorganisatie bekend als Dinarda, die gespecialiseerd is in het beheren van een digitaal archief van historische natuurgerelateerde gegevens. Sebastian heeft een cruciale rol gespeeld bij het bieden van substantiële hulp, waarbij hij veel tijd en moeite heeft geïnvesteerd in het nauwgezet uitvoeren van de scans en het verfijnen van de digitale bestanden om de kwaliteit en nauwkeurigheid ervan te garanderen.
Afbeelding: still van video in gesprek megt Michael Heethoff en Sebastian Schmelzle

Omdat we in heel Europa voortdurend op zoek zijn naar vooruitstrevende mensen op het gebied van stadsecologie, zijn onze paden gelukkig gekruist met Gabino.
Lees het hele verhaal
Omdat we in heel Europa voortdurend op zoek zijn naar vooruitstrevende mensen op het gebied van stadsecologie, zijn onze paden gelukkig gekruist met Gabino. Kort daarna ontvingen we een uitnodiging van Claudia Schnugg, een externe partner van Quo Artis, een in Barcelona gevestigde stichting die kunst en wetenschap combineert. Deze uitnodiging leidde tot een Zoom-meeting waar ook Gabino aan deelnam.
Hij is een ervaren landschapsarchitect en projectmanager die zich sterk inzet voor het verbeteren van de stedelijke biodiversiteit door middel van op de natuur gebaseerde oplossingen. Met meer dan 16 jaar ervaring als interne adviseur van de gemeenteraad van Barcelona, heeft hij met succes maatregelen en technieken geïmplementeerd voor de renaturatie van de openbare ruimtes van de stad. Zijn expertise omvat landschapsarchitectuur en landschapsarchitectuur voor publieke, zakelijke en particuliere projecten, zowel nationaal als wereldwijd.
Hij is een gerespecteerd thought leader in zijn vakgebied, wordt regelmatig uitgenodigd om te spreken op verschillende fora en is de auteur van talloze publicaties, artikelen en essays. Hij is lid van de Raad van Bestuur van de Spaanse Vereniging van Openbare Parken en Tuinen, waar hij verantwoordelijk is voor communicatie en internationale betrekkingen. Hij is ook lid van de Raad van Bestuur van World Urban Parks.
Naast zijn professionele activiteiten staat hij bekend om zijn creatieve samensmelting van kunst, wetenschap, design en milieu. Hij werkt samen met Quo Artis en het collectief Epicuro Lab en creëert kunstwerken en interventies op basis van biodiversiteit die sociale en milieukwesties aanpakken.
Afbeelding: Screenshot van de Zoom-vergadering met Claudia Schnugg, Tatiana Kourochkina, Gabino Carballo en Hans Kalliwoda
Europees netwerk
Onderzoeker, gemeente of kweker?
We bouwen aan een Europees, interdisciplinair netwerk rond stedelijke toevluchtsoorden voor wilde bijen. Sluit je aan.