NL
NederlandsnlEnglishenDeutschdeFrançaisfr
Adopteer een bij
Menu
Wat is RefuBeesBekijk allesHet ideeSpreiding in plaats van meer groenKunst en wetenschapWaarom een kunstenaar met ecologen werktTotemismeOude rituelen, nieuwe gemeenschapOnderwijs en BeeCircusVoor scholen en jonge onderzoekers
De totemsBekijk allesGrote klokjesbijDe Baarsjes, AmsterdamParkbronsgroefbijJordaan, AmsterdamResedamaskerbijPlantage, AmsterdamKlimopzijdebijStationsbuurt, LeidenKauwende metselbijRaitenhaslach, BeierenBoomhommelBetondorp · voorjaar 2027
KennisBekijk allesEssays en artikelenKort verteld, met bronnenOnderzoek in de praktijkCasestudy’s in vier Europese stedenNieuws en bijeenkomstenOpeningen, symposia en verhalenMediaVideo’s en documentairesVeelgestelde vragenKorte antwoorden
Doe meeBekijk allesAdopteer een bijZoek de bij van jouw buurtWord gastgezinTeken het bijenconvenantScholenLessen, BeeCircus en projecten
OverBekijk allesOver RefuBeesHans Kalliwoda en BlindpaintersNetwerkWetenschappers en partnersPersPublicaties en persmapContactSamenwerken of een vraag
NLENDEFR

Wat is RefuBees

Een netwerk van kleine toevluchtsoorden.

RefuBees is een actieonderzoek op het snijvlak van ecologie, stad en buurt, en loopt al meer dan tien jaar. We werken met kennis, met fysieke ingrepen in de straat en met bewoners die samen voor wilde bijen zorgen.

Hans Kalliwoda plaatst vanaf een ladder de bij op een BeeTotem
Plaatsing van een totem

Kort uitgelegd

Een wilde bij vliegt niet ver.

Eten, water en een plek om te nestelen moeten binnen 100 tot 300 meter liggen. Daarom werkt spreiding over de hele stad beter dan één groot park.

Het idee

Spreiding werkt beter dan één groot park.

De meeste wilde bijen vliegen maar 100 tot 300 meter. Eén groot park helpt ze dus weinig. Wat wel helpt: honderden kleine plekken, verspreid over de stad, elk afgestemd op de soort die daar thuishoort.

Gangbaar · corridors

Grote gebieden, verbonden door een strook. Voor een bij die 300 meter vliegt, is de stad ertussen leeg.

RefuBees · spreiding

Veel kleine plekken die elkaar raken. Elke stip is een totem, tuin, balkon of geveltuin binnen vliegbereik.

01

Kennis per soort

Langdurig veldonderzoek naar de Amsterdamse bijen verdeelt de stad in 104 zones. Elke zone krijgt de soort die er hoort of er weer kan komen.

02

Een totem als knooppunt

Een BeeTotem combineert voedselplanten, nestgelegenheid, water en monitoring. Hij werkt voor de bij, en hij brengt buren bij elkaar.

03

Bewoners doen mee

Met Adopteer een bij plant je de bloemen van jouw buurtsoort. Zo wordt elk balkon deel van het netwerk.

Detail van een BeeTotem: nestblok, bloeiende planten en een houten bij

De BeeTotem

Een totem is meer dan een bijenhotel.

De totem biedt voedsel en nestgelegenheid voor wilde bijen, en nodigt bewoners uit om mee te doen, simpelweg door er te staan. Er ontstaan ontmoetingsplekken waar buren planten delen en samen zorgen voor hun omgeving.

Mensen leren het door het te doen: water geven, kijken wie er komt, het jaar erop weer.

Tijdlijn

Van experiment naar methode.

Amsterdam is de blauwdruk. Wat hier wordt uitgeprobeerd, is bedoeld voor andere steden: in Leiden en in Raitenhaslach (Beieren) staat al een totem en Zuid-Holland nam het spreidingsprincipe over.

  1. 2011Start als experiment, onder de werktitel BeeCare Amsterdam.
  2. 2013PhDArts-traject aan de Universiteit Leiden.
  3. 2014Symposium The City as Nature Reserve.
  4. 2020De eerste BeeTotems in Amsterdam.
  5. 2024Zuid-Holland neemt het spreidingsprincipe over.
  6. 2027Vierde totem: de boomhommel in Betondorp.

Wat staat er binnen 300 meter van jouw deur?